Ondernemers kiezen voor fysiek goud binnen hun bedrijfsvermogen omdat het een tastbare, niet-correlerende vermogenscategorie is die waarde kan vasthouden buiten het reguliere financiële systeem. Anders dan cashreserves of obligaties is fysiek goud niet afhankelijk van de kredietwaardigheid van een tegenpartij. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over goud als onderdeel van het bedrijfsvermogen, van fiscale behandeling tot de keuze tussen gealloceerde en niet-geallooceerde opslag.
Fysiek goud biedt ondernemers een vermogenscategorie die historisch gezien zijn koopkracht beter heeft behouden dan cash op een bedrijfsrekening. Cashreserves verliezen bij aanhoudende inflatie reëel aan waarde, terwijl goud als grondstof geen tegenpartijrisico kent en niet door een centrale bank kan worden bijgedrukt. Dat maakt het voor sommige ondernemers een aanvulling op, niet een vervanging van, liquide middelen.
Een concreet verschil zit in het tegenpartijrisico. Geld op een bankrekening is juridisch gezien een vordering op de bank. Bij een bankfaillissement valt dit onder het depositogarantiestelsel, maar dat stelsel kent limieten. Fysiek goud dat volledig gealloceerd op naam staat, is geen vordering op een instelling, maar eigendom van de houder zelf.
Daar staat tegenover dat goud geen rente of dividend uitkeert. Cashreserves zijn direct inzetbaar voor bedrijfsuitgaven; een goudpositie moet eerst worden verkocht voordat de opbrengst beschikbaar is. De liquiditeit van fysiek goud is doorgaans goed, maar niet identiek aan direct opvraagbaar saldo. Ondernemers die overwegen een deel van hun bedrijfsvermogen in goud aan te houden, wegen deze eigenschappen af tegen hun behoefte aan direct beschikbare middelen.
Een besloten vennootschap kan fysiek goud aankopen als beleggingsvermogen, op vergelijkbare wijze als een particulier dat doet via een privérekening. De bv sluit een overeenkomst met een aanbieder van fysiek edelmetaal, betaalt via een zakelijke bankrekening en wordt juridisch eigenaar van het goud. Het goud wordt vervolgens opgeslagen op naam van de bv.
Bij platforms die zakelijk beleggen in edelmetaal ondersteunen, verloopt het aankoopproces volledig digitaal. Na registratie van de zakelijke entiteit kan een order worden geplaatst en betaald via bankoverschrijving. Het goud wordt vervolgens op naam van de bv aangehouden in een beveiligde kluis, volledig gealloceerd, zodat de bv te allen tijde juridisch eigenaar blijft van een specifieke hoeveelheid fysiek metaal.
Praktisch gezien is het verstandig om vooraf de statuten van de bv te raadplegen. Sommige statuten beperken de beleggingsvrijheid van het bestuur, of vereisen goedkeuring van de aandeelhouders voor investeringen buiten de kernactiviteit. Ook de administratieve verwerking, waaronder de waardering op de balans en de rapportage aan de accountant, vraagt om afstemming met de boekhouder of accountant van de onderneming.
Fysiek goud dat een bv bezit, wordt in Nederland voor de vennootschapsbelasting als beleggingsvermogen op de balans opgenomen. De waardering vindt doorgaans plaats tegen de actuele marktwaarde of kostprijs, afhankelijk van de gekozen waarderingsgrondslag en de geldende verslaggevingsregels. Ongerealiseerde waardestijgingen worden pas belast op het moment van verkoop.
Dit verschilt wezenlijk van de box 3-heffing die particulieren kennen. Een bv betaalt geen box 3-belasting; in plaats daarvan valt de winst bij verkoop van de goudpositie onder de reguliere vennootschapsbelasting. Het belastingtarief hangt af van de totale winst van de bv in het betreffende jaar.
Voor de btw geldt dat de aankoop van beleggingsgoud in de Europese Unie in beginsel is vrijgesteld van btw, mits het goud voldoet aan de wettelijke definitie van beleggingsgoud: een zuiverheid van minimaal 995 duizendsten en een gewicht dat door de goudmarkt wordt erkend. Dit maakt de aankoop van goudstaven door een bv doorgaans btw-vrij. Raadpleeg altijd een fiscalist voor de toepassing op de specifieke situatie van de onderneming, want fiscale regelgeving kan wijzigen.
Bij gealloceerd goud is de bv juridisch eigenaar van specifieke, identificeerbare staven of munten die op haar naam staan. Bij niet-gealloceerd goud heeft de bv slechts een vorderingsrecht op een goudaanbieder voor een bepaalde hoeveelheid goud, zonder dat dit aan specifieke staven is gekoppeld. Dat onderscheid is voor zakelijke beleggers van groot belang bij een faillissement van de bewaarder.
Bij gealloceerde opslag valt het goud buiten de faillissementsboedel van de bewaarder, omdat het juridisch eigendom is van de bv en niet van de bewaarder. Bij niet-gealloceerd goud is de bv een ongedekte schuldeiser, wat betekent dat zij in een faillissementsscenario achteraan in de rij staat. Voor ondernemers die goud aanhouden als vermogensbehoud en zekerheid, is volledig gealloceerde opslag daarom de meest transparante constructie.
Niet-gealloceerd goud heeft soms lagere opslagkosten, maar brengt een tegenpartijrisico met zich mee dat bij gealloceerde opslag ontbreekt. Bij goud kopen via een platform dat 100% gealloceerde opslag biedt, staat het metaal altijd op naam van de klant, los van de balans van de aanbieder.
Er bestaat in Nederland geen wettelijk maximum voor het percentage van het bedrijfsvermogen dat een bv in fysiek goud mag aanhouden. De beslissing is in principe een bestuursbevoegdheid, binnen de grenzen die de statuten en aandeelhouders stellen. Toch zijn er praktische overwegingen die de omvang van een goudpositie begrenzen.
Een bv heeft doorgaans werkkapitaal nodig voor de dagelijkse bedrijfsvoering, crediteuren en investeringen. Een te grote illiquide positie in goud kan de operationele flexibiliteit beperken. Bovendien kijkt de Belastingdienst bij hoge beleggingsposities in een bv soms kritisch naar de vraag of sprake is van een actieve onderneming of een beleggingsvennootschap, wat gevolgen kan hebben voor de toepassing van bepaalde fiscale faciliteiten zoals de bedrijfsopvolgingsregeling.
In de praktijk hanteren veel ondernemers een goudpositie als een beperkt percentage van het totale vermogen, naast liquide middelen en andere beleggingen. Welk percentage passend is, hangt af van de liquiditeitsbehoefte van de onderneming, de risicotolerantie van het bestuur en de bredere vermogensstructuur. Dit is een afweging die de ondernemer samen met zijn adviseur maakt.
Fysiek goud en goud-ETF’s bieden beide blootstelling aan de goudprijs, maar verschillen fundamenteel in eigendomsstructuur en risicoprofiel. Fysiek goud geeft de bv direct eigenaarschap van het metaal zelf, terwijl een goud-ETF een financieel instrument is dat de goudprijs volgt via een fonds of tegenpartijconstructie. Voor ondernemers die tegenpartijrisico willen uitsluiten, is fysiek goud de meest directe vorm van eigendom.
Een goud-ETF is een effect dat via een beurs wordt verhandeld. De bv bezit aandelen in een fonds, niet het goud zelf. Afhankelijk van de structuur van de ETF kan er sprake zijn van synthetische replicatie via derivaten, of van fysieke backing waarbij het fonds goud aanhoudt namens de deelnemers. In beide gevallen loopt de bv tegenpartijrisico ten aanzien van het fonds of de tegenpartij in de derivatenconstructie. Bij volledig gealloceerd fysiek goud is dat tegenpartijrisico afwezig.
Goud-ETF’s zijn doorgaans eenvoudig te verhandelen via een effectenrekening en kennen lage transactiekosten. Fysiek goud brengt opslagkosten en verzekeringspremies met zich mee, maar geen jaarlijkse fondskosten. Voor een bv die goud als langetermijnreserve aanhoudt en niet actief handelt, kunnen de totale kosten van fysieke opslag concurrerend zijn met de lopende kosten van een ETF. Bovendien is de administratieve verwerking van fysiek goud op de balans voor sommige ondernemers transparanter dan de verwerking van een financieel instrument.
Goud-ETF’s zijn beter geschikt wanneer een bv snel en flexibel wil handelen, of wanneer de omvang van de positie te klein is om de vaste opslagkosten van fysiek goud te rechtvaardigen. Fysiek goud is meer op zijn plaats wanneer de bv prioriteit geeft aan directe eigendom, onafhankelijkheid van het financiële systeem en zekerheid over de fysieke aanwezigheid van het vermogen. Beide vormen kennen risico’s en voordelen die naast elkaar bestaan; welke het beste past bij de doelstellingen van de onderneming is een afweging die de ondernemer zelf maakt, bij voorkeur in overleg met een adviseur.
Voor ondernemers die meer willen weten over de mogelijkheden, biedt zakelijk beleggen in edelmetaal een overzicht van de beschikbare opties en voorwaarden.
Ja, ook een eenmanszaak of zzp’er kan fysiek goud aankopen. Het onderscheid tussen privévermogen en zakelijk vermogen is bij een eenmanszaak echter minder scherp dan bij een bv, omdat er geen juridische scheiding bestaat tussen de ondernemer en zijn onderneming. De fiscale verwerking en de vraag of het goud tot het ondernemingsvermogen of privévermogen behoort, zijn kwesties die de ondernemer samen met zijn boekhouder of fiscalist bepaalt op basis van de feitelijke situatie.
Fysiek goud wordt in een bv doorgaans gewaardeerd tegen kostprijs of actuele marktwaarde, afhankelijk van de gekozen waarderingsgrondslag en de toepasselijke verslaggevingsregels. Ongerealiseerde waardestijgingen hoeven bij waardering tegen kostprijs niet direct in de winst- en verliesrekening te worden verwerkt. Bij verkoop valt de gerealiseerde winst of het verlies wel in het belastbare resultaat van de bv. Afstemming met de accountant is aan te raden voor de juiste verwerking in de jaarrekening.
In de meeste gevallen is de aankoop van beleggingsgoud door een bv vrijgesteld van btw. De Europese btw-richtlijn kent een vrijstelling voor beleggingsgoud, waaronder goudstaven met een zuiverheid van minimaal 995 duizendsten. Goudmunten die aan specifieke criteria voldoen, vallen ook onder deze vrijstelling. De precieze toepassing hangt af van de aard van het product en de transactie. Raadpleeg een fiscalist voor de actuele regels die op de specifieke situatie van toepassing zijn.
Disclaimer
Dit artikel bevat algemene informatie en is niet bedoeld als financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Raadpleeg voor persoonlijk financieel advies een gekwalificeerd financieel adviseur.
