De dollarkoers heeft directe invloed op de goudprijs omdat goud wereldwijd in Amerikaanse dollars wordt verhandeld. Wanneer de dollar in waarde daalt, wordt goud automatisch goedkoper voor beleggers buiten de Verenigde Staten, wat de vraag doorgaans opdrijft en de goudprijs laat stijgen. Omgekeerd maakt een sterkere dollar goud duurder voor internationale kopers. In dit artikel worden de belangrijkste mechanismen achter de dollar-goudrelatie stap voor stap uitgelegd.
Een zwakkere dollar verhoogt doorgaans de goudprijs. Omdat goud in dollars geprijsd is, kunnen beleggers buiten de VS met dezelfde hoeveelheid lokale valuta meer goud kopen wanneer de dollar daalt. Dit verhoogt de internationale vraag naar goud, wat de prijs opdrijft. De dollarkoers en goudprijs bewegen historisch gezien vaak in tegengestelde richting.
Dit mechanisme werkt ook andersom. Wanneer de dollar sterk is, betalen Europese, Aziatische en andere internationale beleggers effectief meer voor dezelfde hoeveelheid goud in hun eigen valuta. Dat remt de vraag. Voor Nederlandse beleggers speelt de wisselkoers tussen de euro en de dollar daarom altijd een rol bij de werkelijke kostprijs van een goudaankoop.
Naast de directe prijswerking speelt ook het vertrouwen in de dollar een rol. Een verzwakkende dollar is vaak een signaal van economische onzekerheid of oplopende inflatie in de VS. In zulke periodes zoeken beleggers wereldwijd naar alternatieven om hun vermogen te beschermen, en goud vervult traditioneel die rol als veilige haven. De vraag stijgt dan niet alleen door het valuta-effect, maar ook door de toegenomen behoefte aan bescherming tegen onzekerheid.
Goud wordt in dollars geprijsd omdat de Amerikaanse dollar na de Tweede Wereldoorlog de mondiale reservevaluta werd. Via het Bretton Woods-systeem werd de dollar gekoppeld aan goud, en hoewel die directe koppeling in 1971 werd losgelaten, is de dollar de dominante valuta voor internationale grondstoffenhandel gebleven. De goudprijs wordt tot op de dag van vandaag uitgedrukt in dollars per troy ounce op de internationale markten.
Dit heeft praktische gevolgen voor beleggers buiten de VS. De goudprijs in euro is altijd een combinatie van twee factoren: de dollarprijs van goud én de EUR/USD-wisselkoers. Stijgt de goudprijs in dollars terwijl de euro ook sterker wordt ten opzichte van de dollar, dan kan het rendement voor een Nederlandse belegger lager uitvallen dan de dollarprijs suggereert. Het omgekeerde geldt ook: een zwakkere euro kan het rendement in euro juist versterken.
Voor wie de actuele goudprijs in euro wil volgen, biedt Doijer & Kalff een live goudprijspagina waarop de prijs in real time wordt bijgehouden. Zo is altijd inzichtelijk wat de marktprijs op een gegeven moment is, inclusief het effect van de wisselkoers.
De DXY-index, ook wel de Dollar Index genoemd, meet de waarde van de Amerikaanse dollar ten opzichte van een mandje van zes belangrijke valuta, waaronder de euro, de Japanse yen en het Britse pond. Een stijgende DXY betekent een sterkere dollar; een dalende DXY een zwakkere dollar. Beleggers in goud gebruiken de DXY als indicator omdat er een historisch omgekeerd verband bestaat tussen de DXY en de goudprijs.
Wanneer de DXY daalt, stijgt de goudprijs in dollars vaak mee. Wanneer de DXY stijgt, staat er doorgaans neerwaartse druk op de goudprijs. Dit verband is niet absoluut, maar het is sterk genoeg om serieus te worden gevolgd door professionele en particuliere beleggers wereldwijd.
De DXY is daarmee een nuttig hulpmiddel om de bredere context van een goudprijsbeweging te begrijpen. Stijgt de goudprijs terwijl de DXY ook stijgt? Dan is er waarschijnlijk een andere krachtige factor in het spel, zoals geopolitieke onrust of sterk oplopende inflatie. In dat geval overstijgt de vraag naar goud als veilige haven het remmende effect van de sterkere dollar.
Ja, de goudprijs kan stijgen ondanks een sterke dollar. Dit gebeurt wanneer andere factoren de vraag naar goud zo sterk aanwakkeren dat het valuta-effect wordt overschaduwd. Geopolitieke crises, ernstige financiële onrust, hoge inflatie of een sterk dalend vertrouwen in het financiële systeem kunnen de vraag naar goud opdrijven, ongeacht de stand van de dollar.
Historisch zijn er meerdere periodes geweest waarin de dollar relatief sterk was en de goudprijs toch steeg. Dit illustreert dat de invloed van de dollar op de goudprijs een belangrijk mechanisme is, maar niet het enige. Goud reageert op een breed scala aan factoren, waaronder:
Voor beleggers betekent dit dat de DXY en de dollarkoers weliswaar relevante indicatoren zijn, maar dat goud als activaklasse een eigen dynamiek heeft die niet volledig door de dollar wordt bepaald. Wie fysiek edelmetaal aanschaft als onderdeel van een gespreide vermogensstrategie, profiteert van precies die brede set van beschermende eigenschappen.
De Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, beïnvloedt de goudprijs via haar rentebeleid en monetaire beslissingen. Wanneer de Fed de rente verhoogt, wordt de dollar aantrekkelijker voor beleggers, wat de dollarkoers versterkt en doorgaans neerwaartse druk op de goudprijs zet. Wanneer de Fed de rente verlaagt of de geldhoeveelheid vergroot, verzwakt de dollar en stijgt de goudprijs vaak in waarde.
Er is nog een tweede mechanisme. Goud levert geen rente of dividend op. Wanneer de rente hoog is, zijn rentedragende beleggingen zoals staatsobligaties aantrekkelijker ten opzichte van goud. De zogenaamde opportuniteitskosten van het aanhouden van goud stijgen dan. Omgekeerd, wanneer de rente laag of negatief is, valt dat nadeel weg en wordt goud relatief aantrekkelijker als vermogensbehouder.
De verwachtingen over het toekomstige beleid van de Fed zijn daarmee minstens zo relevant als het beleid zelf. Financiële markten prijzen renteverwachtingen al in voordat een besluit officieel wordt genomen. Een aankondiging of signaal van de Fed kan de goudprijs dan ook direct in beweging brengen, nog voordat er daadwerkelijk iets verandert aan de rente.
Voor Nederlandse beleggers voegt de dollar-goudrelatie een extra laag toe aan het beleggen in edelmetaal. De goudprijs beweegt in dollars, maar het rendement wordt uiteindelijk berekend in euro’s. Dit betekent dat wisselkoersschommelingen tussen de euro en de dollar altijd meespelen in het werkelijke rendement, zowel positief als negatief.
In de praktijk kan dit een voordeel zijn. Wanneer de euro verzwakt ten opzichte van de dollar, stijgt de goudprijs in euro automatisch mee, zelfs als de dollarprijs van goud gelijk blijft. Dat heeft in het verleden voor Nederlandse en andere Europese beleggers extra rendementseffecten opgeleverd. Historisch gezien is de goudprijs de afgelopen decennia gemiddeld met circa 8 tot 9 procent per jaar gestegen, al kan de waarde van een belegging fluctueren en zijn rendementen uit het verleden geen garantie voor de toekomst.
Voor wie wil periodiek sparen in edelmetaal, biedt een gespreid aankooppatroon bovendien een manier om niet afhankelijk te zijn van de wisselkoers op één specifiek moment. Door maandelijks een vast bedrag te investeren, worden de effecten van valutaschommelingen en prijsbewegingen over tijd uitgemiddeld.
Doijer & Kalff, opgericht in 1825 en actief met een vergunning van de AFM, biedt particuliere beleggers de mogelijkheid om volledig digitaal fysiek goud en zilver aan te kopen. Het edelmetaal wordt op naam van de klant opgeslagen bij Brink’s in Zürich, Zwitserland, en is altijd inzichtelijk via het persoonlijke dashboard. Wie wil weten wat de actuele zilverprijs of goudprijs is, kan die live volgen op de website. Voor vragen over het openen van een account of de werking van het platform is een persoonlijk gesprek altijd mogelijk.
Goud wordt wereldwijd in Amerikaanse dollars verhandeld. Daalt de dollar in waarde, dan wordt goud goedkoper voor internationale beleggers, wat de vraag opdrijft en de goudprijs laat stijgen. Stijgt de dollar, dan werkt dit omgekeerd. Voor Nederlandse beleggers speelt bovendien de EUR/USD-wisselkoers een rol: de goudprijs in euro is altijd een combinatie van de dollarprijs van goud én de wisselkoers tussen euro en dollar.
Ja, dat is mogelijk. Wanneer andere factoren — zoals geopolitieke crises, hoge inflatie, grote aankopen door centrale banken of verlies van vertrouwen in het financiële systeem — de vraag naar goud sterk genoeg aanwakkeren, kan de goudprijs stijgen ondanks een sterke dollar. Het valuta-effect is een belangrijk mechanisme, maar niet het enige dat de goudprijs bepaalt.
Wanneer de Federal Reserve de rente verhoogt, wordt de dollar aantrekkelijker en stijgen de opportuniteitskosten van goud, wat doorgaans neerwaartse druk op de goudprijs zet. Bij een renteverlaging of verruiming van de geldhoeveelheid verzwakt de dollar en wordt goud relatief aantrekkelijker. Financiële markten reageren bovendien al op verwachtingen over toekomstige rentebeslissingen, nog voordat die officieel worden aangekondigd.
Disclaimer
Dit artikel bevat algemene informatie en is niet bedoeld als financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Raadpleeg voor persoonlijk financieel advies een gekwalificeerd financieel adviseur.
